Co to jest
Akupunktura to nakłuwanie określonych punktów ciała cienkimi igłami. W onkologii nie jest leczeniem nowotworu, lecz metodą wspomagającą w wybranych objawach — ma najsilniejsze dowody i rekomendacje w bólu nowotworowym oraz bólu stawów po inhibitorach aromatazy.
Jak działa
Proponowane mechanizmy obejmują modulację układu nerwowego i wydzielania neuroprzekaźników; pełny mechanizm pozostaje badany.
Co mówią badania
Wytyczne ASCO-SIO 2022 (Mao, PMID 36122322) najmocniej wskazują akupunkturę przy bólu stawów związanym z inhibitorami aromatazy (AIMSS); dla innych rodzajów bólu nowotworowego akupunktura, akupresura lub refleksologia są ujęte jako opcje do rozważenia. RCT III Hershman 2018 (PMID 29998338, SWOG S1200): redukcja bólu stawów po inhibitorach aromatazy.
Badane wskazania
- ból onkologiczny (rekomendacja ASCO/SIO 2022)
- AIMSS
- CINV
- uderzenia gorąca
Wskazania badane w publikacjach — nie są to zalecenia stosowania. Decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Obok, nie zamiast leczenia. Ostrożność przy małopłytkowości, neutropenii i obrzęku limfatycznym kończyny; wybór certyfikowanego terapeuty.
Przeciwwskazania i interakcje: Ostrożność przy małopłytkowości i neutropenii (ryzyko krwawienia i zakażenia) oraz przy obrzęku limfatycznym kończyny (nie nakłuwać zajętej kończyny). Wymaga wykwalifikowanego terapeuty.
Status regulacyjny
| Kraj | Status | Uwagi |
|---|---|---|
| Niemcy | refundowane | GKV refunduje akupunkturę dla chronic back/knee pain |
| Szwajcaria | refundowane | Refundacja jako 1 z 5 metod CAM (od 2017) |
| USA | dopuszczone | ASCO/SIO 2022 guideline; Medicare dla wybranych wskazań |
| Wielka Brytania | dopuszczone | NICE NG193 — przewlekły ból pierwotny (nie wskazanie onkologiczne) |
| Polska | off-label | Brak refundacji; dostępne komercyjnie |
Status regulacyjny zmienia się — informacje orientacyjne, do weryfikacji w aktualnych źródłach.
Jak rozmawiać z lekarzem
Zapytaj o bezpieczeństwo przy obniżonych płytkach i ryzyku infekcji oraz o wybór wykwalifikowanego akupunkturzysty.
Źródła
Mao 2022 (ASCO-SIO) — ból nowotworowy (2022)
Hershman 2018 (SWOG S1200) — RCT III, AIMSS (2018)
Ocena oparta na NCI PDQ Levels of Evidence for Integrative Therapies (cancer.gov) oraz wytycznych SIO-ASCO (ascopubs.org), z zachowaniem skali GRADE. Stan przeglądu dowodów: czerwiec 2026. Jak czytać dowody?