Bibliografia
Źródła i bibliografia
Każda metoda na stronie opiera się na źródłach pierwotnych. Poniżej zbiorcza lista publikacji i wytycznych, pogrupowana według metody.
Wlewy dożylne witaminy C (IVC)
- Metaanaliza wlewów dożylnych witaminy C w onkologii (2025) — pooled median survival ratio 1,83 (95% CI 1,40–2,40); n=2722; GRADE moderatePMID 40613397
- PACMAN 2.1 — RCT fazy II, rak trzustki (2024) — OS 16,0 vs 8,3 mies.; HR 0,46PMID 39369582
- VITALITY — RCT fazy III, przerzutowy rak jelita grubego (2022) — brak przewagi w pierwszej linii; sygnał w podgrupie RAS-mutantPMID 35929990
- Yun et al. — mechanizm selektywnej toksyczności (KRAS/BRAF) (2015) — dane przedklinicznePMID 26541605
Jemioła / Viscum album (Iscador, Helixor, Abnoba viscum)
- Kienle & Kiene — przegląd systematyczny jemioły (2010)PMID 20483874
- Cochrane — jemioła w onkologii (QoL) (2020)DOI: 10.1002/14651858.CD007893.pub2
- Tröger 2013 — RCT III, rak trzustki (2013) — OS 4,8 vs 2,7 mies. (p<0,001), n=220PMID 23890767
Kurkumina
- Howells 2019 — RCT II, kurkumina + FOLFOX (2019) — n=27; sygnał korzyściPMID 31132111
- Kanai 2011 — faza I, rak trzustki + gemcytabina (2011)PMID 20859741
Melatonina
- Seely 2012 — metaanaliza, adiuwant chemioterapii (2012)PMID 22019490
- Wang 2012 — metaanaliza, guzy lite (2012)PMID 22271210
Witamina D
- Keum 2019 — metaanaliza śmiertelności (2019) — RR 0,87PMID 30796437
- Manson 2019 (VITAL) — RCT III (2019)PMID 30415629
Kwasy omega-3 (EPA/DHA)
- Metaanaliza 2024 — omega-3 w kacheksji onkologicznej (2024) — WMD masy ciała dodatni w podgrupachPMID 38220400
Glutamina
- Elad 2020 (MASCC/ISOO) — wytyczne mucositis (2020) — rekomendacja przeciw parenteralnej glutaminie w HSCTDOI: 10.1002/cncr.33100
- Cochrane (Sayles 2016) (2016) — efekt niejednoznacznyDOI: 10.1002/14651858.CD012162
N-acetylocysteina (NAC)
- Sayin 2014 — model przedkliniczny KRAS (2014) — dane przedkliniczne; sygnał ryzyka progresjiPMID 24477002
Hipertermia lokoregionalna (RHT)
- Issels 2018 — RCT III, mięsaki tkanek miękkich (2018) — 10-letnie OS 52,6% vs 42,7% (HR 0,73)PMID 29450452
- van der Zee 2000 (Lancet, Dutch Deep Hyperthermia Group) — RCT III (2000) — rak szyjki: CR 83% vs 57%; 3-letni OS 51% vs 27%PMID 10791373
Tlenoterapia hiperbaryczna (HBOT)
- Bennett 2016 (Cochrane) — HBOT (2016)DOI: 10.1002/14651858.CD005005.pub4
- UHMS — 14 zatwierdzonych wskazań klinicznych (2023)UHMS
Terapia fotodynamiczna (PDT)
- Agostinis 2011 — przegląd PDT (2011)PMID 21617154
- Overholt 2007 — RCT III, PDT (porfimer) w przełyku Barretta, 5-letni (2007) — Gastrointest EndoscPMID 17643436
TTFields (Optune) — pola elektryczne o przemiennej częstotliwości
- Stupp 2017 (EF-14) — RCT III, glejak (2017) — OS 20,9 vs 16,0 mies.; HR 0,63PMID 29260225
- Ceresoli 2019 (STELLAR) — RCT II, międzybłoniak (2019)PMID 31628016
- PANOVA-3 — RCT III, miejscowo zaawansowany rak trzustki (2025) — OS 16,2 vs 14,2 mies. (HR 0,82; p=0,039); podstawa rejestracji Optune Pax 2026PMID 40448572
Aktywność fizyczna w onkologii
- Metaanaliza 2026 — aktywność a śmiertelność (2026) — 13 RCT, n=3282; HR 0,74PMID 41894932
- Bower 2024 (ASCO-SIO) — zmęczenie (2024)PMID 38754041
- Campbell 2019 (ACSM) — wytyczne (2019)PMID 31626055
Dieta śródziemnomorska
- Toledo 2015 (PREDIMED) — RCT III (2015) — rak piersi HR 0,32PMID 26365989
- Estruch 2018 (PREDIMED, reanaliza) (2018)PMID 29897866
Akupunktura w onkologii
- Mao 2022 (ASCO-SIO) — ból nowotworowy (2022)PMID 36122322
- Hershman 2018 (SWOG S1200) — RCT III, AIMSS (2018)PMID 29998338
Uważność (MBSR / MBCR)
- Carlson 2023 (ASCO-SIO) — lęk/depresja (2023)PMID 37582238
- Carlson 2013 (MBCR) — RCT II, rak piersi (2013)PMID 23918953
Lentinan / PSK / AHCC — grzyby lecznicze (m.in. shiitake)
- Oba 2007 — metaanaliza PSK, rak żołądka (2007)PMID 17106715
- Sakamoto 2005 — metaanaliza PSK, rak jelita grubego (OS RR 0,71) (2005)PMID 16133112
- Cowawintaweewat 2006 — AHCC, zaawansowany rak wątroby (mała kohorta) (2006)PMID 16913187
- Ito 2014 — AHCC, jakość życia i tolerancja chemioterapii (n=24) (2014)PMID 24611562
- Satoi 2022 — protokół RCT II, AHCC w raku trzustki (2022) — protokół, brak wynikówPMID 35151367
- Okamura 1989 — RCT, schizofiran (SPG) + radioterapia, rak szyjki (1989)PMID 2534912
Artesunat (off-label w onkologii)
- Krishna 2014 — faza I, rak jelita grubego (2014)PMID 26137537
- Efferth 2017 — przegląd mechanizmu (2017)PMID 28254675
Niskie dawki naltreksonu (LDN)
- Brown & Panksepp 2009 — hipoteza mechanizmu (2009)PMID 19041189
Salinomycyna
- Gupta 2009 (Cell) — komórki macierzyste, in vitro (2009)PMID 19682730
- Naujokat & Steinhart 2012 — przegląd (2012)PMID 23251084
- Antoszczak & Huczyński 2015 (UAM Poznań) — pochodne salinomycyny (2015) — polski wkład; synteza i aktywność przeciwnowotworowa (przedkliniczne)PMID 25553435
- Antoszczak, Huczyński i wsp. 2025 (UAM Poznań) — pochodne tiomocznikowe salinomycyny (2025) — 2–10× wyższa aktywność in vitro wobec modeli przerzutowego raka jelita grubego (dane przedkliniczne)PMID 39390831
Boswellia serrata (kadzidłowiec indyjski)
- Kirste 2011 — RCT II (podwójnie ślepa próba), obrzęk mózgu po RT (2011) — n=44; 60% vs 26%; p=0,023DOI: 10.1002/cncr.25945
- Morikawa 2024 — faza Ia, rak piersi (2024)PMID 38194131
Cordyceps (sinensis / militaris)
- Liu 2024 — metaanaliza, rak płuca (2024) — 12 RCT, n=928DOI: 10.1016/j.jep.2024.118434
Reishi / Ganoderma lucidum
- Jin 2016 (Cochrane) — Ganoderma lucidum (2016) — 5 RCT, n=373; RR 1,50PMID 27045603
Maitake D-fraction (Grifola frondosa)
- Kodama 2003 — pilotaż, aktywność NK (2003)PMID 14977447
Wilcacora / Uncaria tomentosa (Koci Pazur)
- Farias 2012 — RCT II, rak piersi + FAC (2012) — redukcja neutropenii (p<0,05)PMID 22811748
Resweratrol
- Przeglądy badań przedklinicznych nad resweratrolem w onkologii (2021) — dane głównie in vitro / modele zwierzęce; niska biodostępność doustna
Iwermektyna (off-label, eksperymentalnie)
- Przeglądy repozycjonowania iwermektyny w onkologii (dane przedkliniczne) (2021) — dane in vitro / modele zwierzęce; brak RCT w onkologii
- ASCO Clinical Notice — przeciw stosowaniu iwermektyny jako leczenia raka poza badaniami klinicznymi (2026)ASCO
Fenbendazol (off-label, eksperymentalnie)
- Dane przedkliniczne i opisy przypadków dotyczące fenbendazolu w onkologii (2021) — in vitro / modele zwierzęce / case reports; brak badań klinicznych
- ASCO Clinical Notice — przeciw stosowaniu fenbendazolu jako leczenia raka poza badaniami klinicznymi (2026)ASCO
Kannabinoidy (CBD i THC / medyczna marihuana)
- Cannabis and Cannabinoids in Adults With Cancer — wytyczne ASCO 2024 (2024) — JCO; oporne CINV jako dodatek; odradza stosowanie jako leczenia przeciwnowotworowego poza badaniamiPMID 38478773
Dieta ketogeniczna w onkologii
- KETOCOMP (Klement 2016) — randomizowane fazy I, keto podczas radioterapii (pierś/jelito/głowa-szyja) (2016)PMID 28531663
- KEATING (Martin-McGill 2017) — randomizowany pilotaż, keto w glejaku (2017)PMID 29209515
- AlMutairi 2025 — przegląd systematyczny, keto w guzach mózgu u dzieci (2025) — bezpieczna/wykonalna; wpływ na nowotwór niejasnyPMID 40134818
Post i diety naśladujące post (FMD)
- Badania II fazy nad postem i FMD w onkologii (2025) — wykonalność i tolerancja; brak RCT III dla przeżycia
Mikrobiom jelitowy i przeszczep mikrobioty (FMT)
- Badania nad mikrobiomem a odpowiedzią na immunoterapię oraz wczesne próby FMT (2025) — obserwacyjne + fazy I/II; brak RCT III w onkologii
Inhalacje wodorowe (H₂)
- Liu 2025 — RCT II, rak szyjki + CCRT (2025) — n=58; RECIST bez różnicyPMID 41020280
- Chitapanarux 2024 — pilotaż RCT, głowa i szyja (2024)PMID 39493677
Sylimaryna (ostropest plamisty)
- Post-White 2007 — przegląd, hepatoprotekcja przy chemioterapii (2007)PMID 17548789
- Koltai 2022 — przegląd, rola sylimaryny w onkologii (działanie dwukierunkowe) (2022)PMID 35018864
Huaier (Trametes robiniophila)
- Chen 2018 (Gut) — RCT IV fazy, Huaier po resekcji HCC (n=1044) (2018)PMID 29802174DOI: 10.1136/gutjnl-2018-315983
- Zhang 2021 (Front Med) — przegląd adiuwantów w HCC (2021)PMID 33754281DOI: 10.1007/s11684-021-0848-3